Pierwsze tygodnie życia to okres, w którym cielęta są szczególnie podatne na biegunki, infekcje dróg oddechowych i zakażenia pępka. Patogeny mogą przenosić się przez kał, wydzieliny, zabrudzoną ściółkę, sprzęt do karmienia, ręce oraz obuwie osób obsługujących zwierzęta. Ograniczenie liczby zachorowań wymaga więc połączenia prawidłowego żywienia siarą, higieny oraz odpowiedniej organizacji odchowu.
Siara wspiera odporność cielęcia od pierwszych godzin
Cielę przychodzi na świat bez wystarczającej ilości przeciwciał matczynych we krwi. Pobiera je przede wszystkim z siary. Zdolność jelit do wchłaniania immunoglobulin szybko maleje po porodzie, dlatego wysokiej jakości siarę trzeba podać możliwie wcześnie i w odpowiedniej ilości. Niewystarczające przekazanie odporności biernej zwiększa podatność młodego zwierzęcia na choroby przed odsadzeniem.
Liczy się także czystość podczas doju, przechowywania i podawania siary. Zanieczyszczone naczynie, smoczek lub sonda mogą wprowadzić do organizmu cielęcia dużą liczbę drobnoustrojów. Siara przechowywana przed kolejnym użyciem wymaga szybkiego schłodzenia albo zamrożenia.
Czyste i suche stanowisko ogranicza kontakt z patogenami
Miejsce wycielenia oraz kojec powinny pozostawać suche i wolne od nagromadzonego obornika. Wilgotna, zabrudzona ściółka sprzyja namnażaniu drobnoustrojów i zwiększa kontakt skóry, pępka oraz pyska cielęcia z materiałem zakaźnym. Samo dosypywanie świeżej słomy na mocno zabrudzone podłoże nie rozwiązuje problemu.
Po zwolnieniu stanowiska należy usunąć ściółkę i resztki paszy, umyć powierzchnie, zastosować odpowiedni preparat dezynfekcyjny i pozostawić miejsce do wyschnięcia. Nie powinno się używać myjki wysokociśnieniowej w pomieszczeniu, w którym przebywają inne cielęta, ponieważ rozpylona woda może roznosić zanieczyszczenia w powietrzu.
Rozdzielenie cieląt ogranicza bezpośrednie drogi zakażenia
Bliski kontakt ułatwia przekazywanie patogenów wraz ze śliną, wydzieliną z nosa i kałem. Z tego powodu sposób rozmieszczenia najmłodszych zwierząt powinien ograniczać kontakt nos w nos oraz przedostawanie się zabrudzeń z jednego stanowiska do drugiego.
Budki dla cieląt pozwalają tworzyć indywidualne miejsca odchowu, ułatwiają obserwację konkretnego zwierzęcia i zmniejszają bezpośredni kontakt pomiędzy najmłodszymi cielętami. Stanowiska trzeba jednak rozmieścić tak, aby zapewnić dopływ świeżego powietrza, suchą ściółkę i możliwość regularnego czyszczenia.
Sprzęt do odpajania nie powinien przenosić zakażeń
Resztki mleka pozostające w smoczkach, butelkach, wiadrach i przewodach tworzą środowisko sprzyjające namnażaniu bakterii. Samo przepłukanie wodą nie usuwa tłuszczu, białka i osadów z trudno dostępnych powierzchni.
Codzienna procedura powinna obejmować:
- usunięcie resztek mleka po każdym karmieniu,
- dokładne mycie butelek, wiader i smoczków,
- dezynfekcję zgodną z zaleceniami używanego preparatu,
- pełne wysuszenie sprzętu przed kolejnym użyciem,
- oddzielenie naczyń przeznaczonych dla cieląt chorych.
Szczególnej kontroli wymagają smoczki, przewody i sondy z rysami lub uszkodzeniami. W nierównościach mogą pozostawać zanieczyszczenia, których trudno pozbyć się podczas standardowego mycia.
Kolejność obsługi zmniejsza ryzyko zakażenia zdrowych zwierząt
Personel powinien najpierw zajmować się cielętami zdrowymi, a później zwierzętami z biegunką, kaszlem lub innymi objawami choroby. Po kontakcie z chorym cielęciem trzeba oczyścić ręce, obuwie i używany sprzęt. Chore zwierzę wymaga osobnego stanowiska oraz naczyń, których nie używa się przy pozostałych cielętach.
Warto także codziennie obserwować apetyt, konsystencję kału, oddech, aktywność oraz stan pępka. Szybkie oddzielenie cielęcia z pierwszymi objawami ogranicza ekspozycję pozostałych zwierząt.
Higiena całego systemu odchowu ogranicza presję infekcyjną
Skuteczna profilaktyka nie opiera się na pojedynczej czynności. Potrzebne są czysta siara, sucha ściółka, regularnie myty sprzęt, prawidłowa wentylacja i taka organizacja stanowisk, która ogranicza przenoszenie drobnoustrojów między zwierzętami. Jeśli szukasz wyposażenia ułatwiającego higieniczny i uporządkowany odchów młodych zwierząt, zapoznaj się z ofertą Alfa Farm. Znajdziesz tam rozwiązania przeznaczone do utrzymania, odpajania i codziennej obsługi cieląt w pierwszych tygodniach życia.